Arşiv Araştırma ve Yükleme: Kubilay Binen
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından kültür hayatına kazandırılan bu değerli eser, bölgenin köklü geçmişini tarih öncesi dönemlerden Osmanlı idaresine kadar uzanan geniş bir kronolojik silsilede ele almaktadır. Kitapta; coğrafi bilgi sistemleri analiziyle Körfez ilçesi arazi değişimlerinden buzul çağlarından itibaren şekillenen doğal çevreye, Bithynia Krallığı’nın sınırlarından antik dönem inanç dünyasının merkezindeki Ana Tanrıça (Kybele) kültüne kadar pek çok dikkat çekici konu incelenmektedir. İmparatorluk başkenti Nikomedia’nın ihtişamı, Çukurbağ kurtarma kazılarında ortaya çıkarılan görkemli Roma anıtları, Hristiyanlık tarihi için bir sembol olan Santa Barbara ve Kocaeli Müzesi’ndeki Bizans sikkeleri ile cam bilezik koleksiyonları eserde geniş yer bulmaktadır. Ayrıca Sakarya Irmağı’nın Hitit metinlerindeki izleri, Hannibal’ın Libyssa (Gebze) faaliyetleri, Haçlı Seferleri ve Bizans-Arap mücadelelerinde Kocaeli’nin üstlendiği jeopolitik rol, uluslararası akademisyenlerin yetkin çalışmalarıyla aydınlatılmaktadır.
Eserin ana omurgasını, Osmanlı Devleti’nin erken kuruluş dönemi, Doğu Marmara kıyılarındaki Türk iskânı ve adını kitaba veren Rumeli Fatihi Şehzade Gazi Süleyman Paşa’nın tarihsel şahsiyeti oluşturmaktadır. Osmanlıların Anadolu’daki “Sessiz Yürüyüşü”nden Kefken ve çevresinin fethine, 15. yüzyıl kroniklerinden Codex Hanivaldanus gibi yabancı kaynaklardaki Süleyman Paşa anlatılarına kadar pek çok özgün arşiv belgesi bu ciltte bir araya getirilmiştir. Gazi Süleyman Paşa’nın Kuzey-Batı Anadolu’daki izleri, kurduğu zengin vakıflar, İzmit evkaf kayıtları, Göynük’teki yadigârları, vefatı ve türbesine dair detaylar titizlikle analiz edilmiştir. Şehir tarihi metodolojisi, mufassal tahrir defterlerindeki şahıs isimleri ve Şehzade Süleyman Marşı gibi kültürel ögelerle zenginleştirilen bu çalışma; Kocaeli’nin Türk-İslam kimliğinin inşasını ve Osmanlı Devleti’nin Balkanlar’a açılan kapısı olma özelliğini kapsamlı bir biçimde ortaya koyan muazzam bir başvuru kaynağıdır.
Gazi Süleyman Paşa – Kocaeli Büyükşehir Belediyesi